ZEMHERİ EDEBİYAT  Mustafa Celep, 1979 Sakarya doğumlu. İlköğrenimini Pamukova ilköğretim okulunda okudu. Ortaöğrenimini iki sene Ankara Muradiye Kolejinde okuduktan sonra İstanbul Üsküdar Burhan Felek Lisesi’nde tamamladı. Üniversite eğitimini Trabzon’da gördü.. K.T.Ü Fatih Eğitim Fakültesi Sosyal Bilgiler Öğretmenliği bölümünden 2005’te mezun oldu. Şiir ve yazıları Yediiklim, Kertenkele, Kuşluk Vakti, Kökler gibi dergilerde yayınlandı. İlk şiir kitabı ‘Ateş Bandosu’ Ebabil Yayınlarından Ekim 2007’de çıktı. Sakarya Pamukova İ.H.L’de Tarih öğretmenliği yapıyor. |
Şiir ve Sorumluluk Makalenizde “Ölüm, intihar ve çıkmaz kelimeleri, şairin sesi ve çağımız söz konusu olduğunda birbirine bir anlam bağı ile bağlıdır. Şairin çıkmazı, çağın çıkmazını imler. Şairin sesi, çıkmaz kaçınılmaz olduğunda, tonu yükselir, a-tonal bir vaziyet alır ve birden birleşir ve önem kazanır. Ölüm ve intihar, çağın rengini verir veya çağın rengi intihara ve ölüme akseder. Şairin görevi bu kaosa düzen vermektir. Çıkmazlara su serpmek, insana bir çıkış yolu önermektir, yine şiirin işaret taşlarıyla olacaktır bu. Şiir umuttur çünkü her şeyiyle ama her şeyiyle.” diyorsunuz gerçekten gerçek bir şiirin hayatı yeniden şekillendireceğine inanıyor musunuz? Günümüzde bunun işlevselliği ne kadar mümkün?
-MUSTAFA CELEP:
Şiirin, değişime hemen her zaman açık olan kişioğlunu yeniden şekillendireceğine, onun yoğun bir mücadele içindeki hayatına, karmakarışık bir fikirler yumağı olan zihnine biçim ve anlam vereceğine inanmanın zamanı gelmedi mi? Rimbaud gibi hayatın şiirle dönüştürüleceğine inananlardanım. Bu benim gençlik ağrım. Ne deseniz boş. Bu ağrıya indiğimdeyse şiir filiz veriyor, bir gençlik tazeliği sunuyor bana. Şiir insanı yakından ilgilendiren bir sanat. İnsanın olduğu her yerde ise değişim ve dönüşüm fikri vardır. İnsan teki olarak şiirin varlık alanına varlığımızı açtığımızda değişimin kendiliğinden geleceğini söyleyebiliriz. Şiiri okuduktan önceki insan ile okuduktan sonraki insan arasında fark vardır. İşte o değiştiren şiire yöneldiğimizde orada tüm ağrısı sızısı sancısıyla bir çıkmazın çağıltısını duyarsınız. Şiir, kritik zamanların ürünü bir uğraş. Kritik bir zamanın eşiğinde yazılan bir şiir ile muhatap olan okur tüm benliğiyle değişime açık tutmuştur kendini. Hayatın kritik taraflarından sesletilen şiir, ancak bu şiir bize esaslı bir şeyler söyleyebilir. Böylece bu şiirle yaşadığımız hayata dair bazı tutamak noktaları elde ederiz. Yazılan her şiir insan için ve insan adına bir imkândır. Bu imkânın içinden, içinde yer aldığımız hayatın daha dokunulabilir ve hissedilebilir bir vasıf kazanmasını sağlayabiliriz. Hayata ironik yaklaşmak da hayatı ciddiye almak da bu sağlamaya göre bir yere oturur. Umut duygusuna her şeyden daha fazla ihtiyacımız var. Şiir ise umuda dair içinden güç devşireceğimiz bir etkinlik alanı. Günümüzde bunun imkânı ve işlevselliği şiire yaklaşım biçimimize göre değişir. Şiiri iç-dökme olarak görüyorsak iç dökmekle kalırız. Oysa şiirin özgürleştirici bir tutum olduğunun yanı sıra bazı insanca vasıflarımızı çağıldatan bir yönü de vardır. Bu ise her yeni gelen günü yeni bir yüzle karşılamaktır. İnsanca ama insanca.
-Z/E :
Serdar Akdağ bir eleştiri yazısında şiiriniz hakkında “Metafizik değil ruhsal bir gerilimden söz açabileceğimiz söz konusu şiir, ikinci yeninin ardıllarından dize yapısındaki sağlamlıkla da ayrılıyor. Başkalarının boşlukta ve boşunalıkta devam eden ama doludizgin yaşayışlarının ortasında duyulan yaşama sevdası, var olma çaba ve bilinci belli bir özdenetimle, sınanma erki ve farkındalıkla dillendiriliyor” diyor. Sizin ikinci yeniden ayrıldığınız en önemli nokta nedir? Kendinizi hangi kuşağa daha yakın hissediyorsunuz?
-MUSTAFA CELEP:
İkinci Yeni akımının Türk şiirinde Türk şiirinin imkânları içinde yeni bir atılım ve açılım olduğu bir malumu ilam. Zamanının koşullarına göre düşünüldüğünde Garip şiirine bir tepki şiiri olduğu bilinen bir gerçek. Modern Türk şiirine kelimeye yaptığı vurgu, kelimeye kazandırdığı yeni bir şahsiyetle yeni bir söyleyiş getirdiği ustalar tarafından dile getirilmiştir. Benim de her genç şair gibi bu akımdan belli oranlarda etkilendiğim söylenebilir. İkinci Yeni, Türk şiiri için hâlâ bir imkân olma özelliğini koruyor. İkinci Yeniyi uzun ömürlü kılan nitelikler düşünüldüğünde bu şiirin, insanoğlunun bu dünyada tuttuğu yer ve konumuyla ilgilenen bir şiir olduğunu görürüz. Ontik kaygı özellikle Turgut Uyar şiiri göz ününe alındığında temel bir tutum temel bir tavırdır. Var oluş endişesinin, yazdığım şiirin ikinci yeni ile olan akrabalığını belirginleştiren bir ana akım olduğunu görüyorum. Benim şiirimin İkinci Yeni şiiri ile ayrışan noktalardan çok örtüşen noktalar üzerinden temellendiğini söyleyebilirim. Tabii zamanın koşullarını düşündüğümüzde İkinci Yeniden temel farkım, bu günün konuşmasını esas alışımdır biraz. Zamanımın dilsel açınımlarının sunduğu imkânla birikimle yazıyorum şiiri. Bu günün diliyle nasıl bir şiir yazılır’ın cevabı oluyor bu şiir, giderek bu postmodern zamanlarda bir Türk ağzıyla nasıl şiir yazılır’a evrilen bir konuşma biçimi. Etkilenmeler, esinler söz konusu olduğunda kendimi daha çok 90’lar şiirine yakın hissediyorum. Şiirle ilk muhatap olduğumdan bu güne en fazla beslendiğim kuşak 90 kuşağı 90 şiiri oldu. Bir Şarkdemir şiiri bir Özbahçe şiiri bir Murat Güzel şiiri, bir Hayriye Ünal şiiri, Ahmet Murat ve Hüseyin Akın şiirleri hâlâ daha önemsediğim, hararetle okuduğum şairler. Şiir görüşü olarak da etkilenmişimdir bu kuşaktan. Hüseyin Cöntürk’ ü bu kuşak yoluyla öğrendim,bir Ezra Paund'dan haberli oluşum bu kuşak vesilesiyledir. Hakan Şarkdemir’in Modern Epik Şiiri, Özbahçe’nin Sağlam Şiiri ve Modern Şiirimizin Kökleri, Hakan Arslanbenzer’in Dünyaya Saldıran Şair adlı kitapları dönüp dolaşıp okuduğum kitaplar. Bu kuşak İkinci Yeniyi en iyi özümsemiş bir kuşaktır aynı zamanda. Cesarete dayalı, konuşkan bir şiiri vardır bu kuşağın. Bu kuşağa bir şair-eleştirmenler kuşağı diyebiliriz.
-Z/E :
Şiirlerinizde hayatınızdan izler bulmak mümkün? Yaşadığınızı mı yazarsınız, yaşamak istediğinizi mi? Şiir mi sizi, siz mi şiiri bir yerlere götürürsünüz?
-MUSTAFA CELEP:
Şiir tarafından sürüklenen bir şair, aklın sınırlarını aşar. Şiirin bu bağlamda ağır bir yükü olduğunu söyleyebilirim. İnsan oluşun hallerini, insanlık durumlarını dile getirir şiir. Dile gelen şiir, hayattan yola çıkmıştır zaten. Şiir benim gözümde bir ‘yar sesi’ barındırıyorsa şiirdir. Her şiir bir insan hayatından, belli bir insanlık durumlarından bize bazı işaretler sunar. Biz bu işaretler vasıtasıyla insanlığımıza anlam verir, insanlığımızı pekiştiririz. Şiirin bu anlamda tamamlayıcı bir işlevi var. Tamamen hayattan kopuk bir şiir, ya alışkanlıklara ya da klişelere sığınıyordur. Şiir tarafından sürüklenen bir şair olmak istemem. Şiir de en nihayetinde insan işlerinden bir iştir
-Z/E :
Daha çok muhafazakâr dergilerde göründünüz buradan hareketle son dönem Muhafazakâr şairlerden, bir Baki Ayhan T. , Şeref Bilsel, Veysel Çolak gibi şiir eleştirmenleri yetişmedi. Fakat sizin eleştirilerinize baktığımızda örneğin T.S.Eliot'ın 'Şiirin Toplumsal İşlevi' Adlı Metni Üzerine Görüşler, Sahicilik Arayışından Cümle Kurmaya Zeynep Arkan Şiiri, uyumsuz bireyden meselesiz şiire Cafer Keklikçi şiiri, Hüseyin Cöntürk’ün şiir görüşü gibi makalelerinizde aslında sizin bu eksik kalan eleştiri alanında kendinize yer açtığınız söylenebilir. Bu konuda ne düşünüyorsunuz? Şiirin nabzı’nı eleştiri ile tutmak gibi bir hedefiniz/ projeniz var mı?
-MUSTAFA CELEP:
Yazılan her şiirin günümüz edebiyat ortamında sükût suikastına uğradığını görüyorum. Ben de hasbelkader yazdığım yazılarla bu suikastı yumuşatma eğilimi içindeyim. Şiirin nabzını eleştiriyle tutmak gibi haddimi aşan hedefler koymuş değilim. Elle tutulur nitelikler gördüğümde kendi anlayışıma göre şiir kitapları hakkında yazmaya çalışıyorum. Ancak Zeynep Arkan ve Cafer Keklikçi’nin şiirleriyle ilgili yazdığım yazılarda sonra düşündüğümde biraz fazla yüklendiğimi fark ettim. Arkan’ın son şiirleri beni bu şiir hakkında bir fikir değişimine uğrattı. Sonradan bu iki şiir üzerine farklı bir kanaat taşıdım. Meramımın yanlış algılandığını düşündüm biraz zaman geçtiğinde. Oysa bu iki şiir de taşıdıkları ironiyle ve şiirin kendine mahsus kaliteleri bakımından olumlu olarak düşünülecek şiirler. Bunu ayrıca belirtmekte fayda var kendi açımdan. Bizde iyi insan ile iyi şiir birbirine karıştırıldığı müddetçe eleştirmen yetişmeyecek. Biz Cöntürk’ten bunu öğrendik. Oysa günümüzde yapılan maalesef bu değil. Apoletlerin ve ödüllerin gölgesi sinmiş edebiyatımıza. Eleştiride kavramların açıklığa kavuşturulması gerekiyor. Bunun için de seçik bir edebiyat anlayışına sahip olmak gerekiyor. Şiir ortamının kaybettiği diriliği yeniden sağlamak adına bu yazıları anlayışıma göre elimden geldiğince yazmaya çalışıyorum. Bunun da şiir ortamına belli bir hareketlilik getireceğini umuyorum. Yazılar nitelikliyse kendine yer bulur zaten. Özel olarak kendine yer açma gibi amacım yok. Artık günümüzde eleştiriyi şairler de yüklenmiş durumda. Şiiri bir şairin eleştirmesi, şiire olan yakınlığından dolayı daha avantajlı bir durum arz ediyor. Üstelik bu eleştiri nesnel ölçütler ışığında yapılıyor. Bu eleştiriyi ciddiye almak zorundayız. Amerika’daki ‘yeni eleştiri’ akımının Türkiye’ye Türk Edebiyatına uyarlanmış şekli olan Cöntürk eleştirisi bizim için başlangıç noktası oluşturabilir. Cöntürk şair olmamasına rağmen bu alanda öncü vasfını koruyor. Dergi sayfalarında kaybolmaya yüz tutmuş şiirleri gün yüzüne çıkarmak zorundayız, görünür kılmak zorundayız. Bizim mahallede bu eleştirel çabayı Kertenkele Edebiyat Dergisinde C.Ali Ahmet ve Osman Özbahçe dışında yapan yok maalesef. Bunun büyük bir emek ve çaba gerektirdiğine şahit olduk olmaya devam ediyoruz.
-Z/E :
Yine bir makalenizde“Şiir yazarak ve okuyarak gündelik hayatın eleştirisini yapabilir, gündelik hayatın daha derin bir mahiyet taşıması için şiire gideriz” diye yazmışsınız; gündelik hayatın eleştirisini şiirle yapmak bizi mutlu kılar mı? Ya da şiir olmaksızın gündelik hayatı anlamlandırmaya çalışanların en büyük kaybı ne olur?
-MUSTAFA CELEP:
Şairin şiirinde gündelik hayat eleştirisi ona ister istemez bir konum sağlar. Böylece insan ilişkilerindeki çürümeyi fark edebiliriz. Tepeden elit bir tavır değildir bu. Ama yoğun bir çatışmayı sıkı bir eleştiriyi içerdiğini söyleyebilirim. Bu durum soylu ve ağır bir duruşla sonuçlanacaktır. Eğer temiz kalmak mücadele etmek istiyorsak gündelik hayatla cedelleşmek zorundayız. Bu cedel bize güç verecektir, enerji verecektir, ağırkanlılık ve sağlam bir tutamak yeri sağlayacaktır. Şiire hayatında hatırı sayılır bir yer açmayan insanların kof ve verimsiz bir durumu kabullendiklerini söylemek mümkün. Millet olarak şiirsizliğimizin sıkıntılarını yaşıyoruz şimdilerde. Zulme uğramış bir şairin elinde tek bir silah vardır: şiir. Şair şiiriyle bu zulmü dile getirecek, zalime inen bir sille olacaktır. Duruşuyla ve şiiriyle. Her şair öncelikle hayatıyla bize örnek olmak zorunda. Edebiyatın bir edep eğitimi olduğunu düşünürsek şiiriyle bize varlığını hissettiren her şair, sanatında bir düşünce-davranış bütünlüğünü sağlamak zorundadır. Ben yazılan bir şiiri şairin hayatından bağımsız düşünemiyorum. Hayatımızın derin bir mahiyet kazanması şair olarak hayatımızla sanatımızın paralel bir durum oluşturmasına bağlı. Bu durum bizi mutlu kılar mı? Anlamın olmadığı bayağılığın ve sıradanlığın noktasındaysak, hayır. Susmak en çok işimize geldiği bir yerde haykırmak şiirse eğer bu soruya da hayır diyeceğiz. Şair rahatsız biraz da rahatı kaçmış bir insandır. Mutsuzsak bunu da göğsümüzü gererek yaşamak durumundayız. Zalimin muzaffer olmayacağı bir dünya yaşanıncaya kadar…
-Z/E :
Kertenkele Dergisi’nde C. Ali Ahmet hakkınızda yazdığı bir yazıda “Ben onu Modern Türk Şiiri’nin Köroğlu’su olarak görüyorum” diyor ve devam ediyor “Mustafa Celep genç Türk şiirinin en çok umut bağladığımız şairlerinden biri olabilir” dedikten sonra “kanımca tek kusuru biçimde biraz daha tutumlu olmamasıdır” diye ekliyor. Bu görüşlere katılıyor musunuz?
-MUSTAFA CELEP:
C.Ali Ahmet’in her sözünün başımın üstünde yeri var. Ancak şiirde savrukluğun yaşadığımız yüzyılla ilgili bir tarafı var. Karmaşık bir yüzyılda yaşadığımız için ister istemez yazdığımız şiirin de karmaşık ve savruk bir yapısı olacaktır. Şiirimde genel bir savrukluğun olduğunun farkındayım. Coşkuya dayalı bir şiirin, konuşmayı esas alan bir şiirin bir özelliğidir bu: Diri özlerle yazmak. Şiirde dirimsellik içeren öğeler, yüksek sesle yazılıyor oluşundan dolayı belli kalıpları, kalıp sözleri klişeyi alışıldık deyim ve kelimeleri hemen her zaman zorlayacaktır. Dirim yüklü şiirler, bir kalıba sığmayan, hep öne atılmak, konuşmak isteyen şiirlerdir. Şiirde bütünlük unsurunu öz açısından bu bağlamda düşünmek mümkün. İleriye doğru atılmak isteyen bir şiirim var, bunu da esaslı bir tutum olarak şiirde yaşayan insanı yaşanan hayatı temel alışımdan kaynaklanan bir ilkeye bağlayabiliriz.
Z/E :
İnternet ve Edebiyat ilişkisi sizce ne düzeyde olmalıdır. İnternet’in edebiyat’a zarar verdiğini düşünüyor musunuz?
-MUSTAFA CELEP:
İnternetin daha geniş kitleye ulaşmak için edebiyat açısından bir imkân olduğunu söyleyebilirim. İnternetteki edebiyat matbu dergiler göz önünde bulundurulduğunda birçok imkânı içinde barındırıyor. Serkan Işın’ın işaret ettiği anlamda sözlü kültürün içinden gelen bizler, internetin özgürleştirici niteliğinin farkına henüz varamadık, tam olarak internete uyum sağlamış değiliz. Oysa orada bir dünya var eksisiyle artısıyla o dünyaya dikkat kesilmek, o dünyanın sesini duymak gerekiyor. İnkâr etsek de görmezden gelsek de öyle bir dünya var. Çağımızı iyi okumak, ‘gösteri toplumu’nun özelliklerine nüfuz etmek gerekiyor. İnternetin zarardan çok yarar getirdiğini düşünüyorum edebiyata. Kim ne düşünmüş kim ne ile meşgul örneğin çıkan bir edebiyat dergisine o dergide kimlerin ne yazdığına kimlerin iyi veya kötü ne yorum getirdiğine kültür sanat haberlerine siyasi yorumlara varıncaya kadar hemen her şeyin bilgisine ulaşılabiliyor, basit düşündüğümüzde matbuat âlemindeki bir dergi bile internette bir biçime kavuşuyor. Artık şair-yazar kaprislerini bırakalım belli ölçülerde internetteki edebiyata daha sağlıklı bakabilmenin imkânlarını araştıralım.
-Z/E :
İlk şiir kitabınız 2007 yılında ebabil yayınlarından çıktı. Kitabınızla ilgili aldığınız eleştiriler ne düzeyde? Yeni kitap hazırlığı var mı? 
Tanrım zincirlerimi çöz, aşka ışık olayım
Tanrım, göğsümü geniş kıl, konuşabileyim
İşte kapındayım, köz oldum dirilt beni
Bin kez savruldum ergenlik ırmaklarında,
Bin kez yandım da duruldum
Beni konuştur, gönlümü konuştur, dilimi konuştur, gözyaşlarım konuşsun
Toprağına geldim, şarkılarımla geldim,
karanlık erlerimle geldim
Cürmün kıskacından uzak tut, zehrinden zehrinden hayatın
Beni dünyadan uzak tut, aydınlansın yüzüm, bildiğim bir şeydir bu
Çıkartma Adlı şiiriniz için modern bireyin duası diyebilir miyiz? Şiir ne zaman dua yerine geçer? Şairin inançları şiirini nasıl etkilemeli?
-MUSTAFA CELEP:
Edebiyat ortamının üzerine serpilen ölü toprağını düşündüğümüz çok büyük bir beklenti içine girmiş değilim. Sınırlı da olsa belli seviyelerde kitabımla ilgili tepkiler aldım, olumlu veya olumsuz benim için önemli tespitlerdi. Karşılıklı al gülüm ver gülüm ilişkisine dayalı olarak yazılmış yazılar da değildi, bir çete yazıları da değildi mesela, danışıklı dövüş de değildi. Belirginleşen ayırt edici nitelikler gün yüzüne çıktı. Bu ise yeterli idi benim açımdan. Edebiyatın şiirin bir senlik benlik kavgasına dönüştüğü günümüzde çok büyük bir beklenti ya da bir iktidar arayışına girmek bana ters gelen bir şair onuruna da yakışmayan şeyler. Yeni bir kitap hazırlığı var. ‘İnsanı Aşan Kan’ adında ikinci kitabımın hazırlığını yeni tamamladım. Uygun bir yayınevi bulduğumda gönderip yayınlayacağım. Modernizmin belalarına duçar olmuş şairler için şiir bir sığınaktır, dua da bir sığınaktır. Dua da şiir de Allah tarafından bize bahşedilmiş bizim güç devşirebileceğimiz iki alan. Mehmet Akif gibi bir inanç şairi olmayı isterdim. Günümüzde bunun uzantısı olan şiirler yazılmıyor değil. Mesela Kertenkele Edebiyat dergisinde C.Ali Ahmet, Osman Özbahçe’nin şiiri için bir ‘inanç şairi’ nitelemesinde bulundu. Bu haddizatında bir şair için önemli bir vasıftır. Zaten Özbahçe şiiri de Akif’in şiir çizgisinde ilerleyen bir şiirdir. Manevi aleme pencere açmamış her şiirin dünyası yoksul ve verimsiz bir dünyadır. İnancın her şair için tetikleyici bir unsur bir imkân olduğunu söyleyebiliriz. Tersi insan-altına menfezler açmak olur. Bu ağır ve yaralayıcı bir düşüştür en nihayetinde. Şiirde inanç faktörünü Sezai Karakoç’suz düşünemeyiz. Sezai Karakoç’un şiiri bu anlamda verimli bir toprak gibidir. Orada yetişen her çiçek her şair, korunması gereken bir çiçek saygıyı hak eden bir şairdir.
-Z/E :
Cevaplamaktan en çok zevk aldığınız soru nedir?
-MUSTAFA CELEP:
Hayatın hayhuyu içerisinde odalardan odalara girip çıktığımda, sokakları arşınlarken caddelere döküldüğümde, insana tutunurken insandan koparken kızarken ya da öfke anında hayvanları severken bir ağaca hayretle baktığımda okulda çocuk cıvıltıları içinde bahçede karıncalara ibretle imrenerek baktığımda hafakanlarım üzerimdeyken en coşkulu veya en karamsar bir anımda bir kitabı yutarcasına okuyup bitirdiğimde hayatın bütün ağırlığının üzerimde hissedildiği bir zaman diliminde herhangi birinin tüm içtenliğiyle bana ‘Hayat nasıl? Hayatla aran nasıl’ diye sorması, cevaplamaktan en çok zevk aldığım bir sorudur.
-Z/E :
Hayatımın “zemheri ayı” dediğiniz zor dönemleriniz oldu mu? Hayatınıza yön veren bir hikâyeniz var mı? Özel değilse bizimle paylaşırsanız seviniriz.
-MUSTAFA CELEP:
Hayatıma yön veren bir hikâye yerine dönüm noktası diyebileceğim bir olay (aslında bu benim açımdan her zaman bir olay niteliği taşır) söylemem gerekirse o da Ankara Muradiye Kolejinde lise öğrenimimi yaparken, kendisi de bir şair olan hocam Taha Çağlaroğlu‘yla karşılaşmam oldu. Taha Hocam benim için bir dönüm noktasıdır. Şiir noktasında Taha hocama çok şey borçluyum. İsmet Özel’i de, Sezai Karakoç’u da ondan öğrendim. Üzerimde hatırı sayılır bir katkısı var, bir emeği var. Şiir denen organik varlığı ondan öğrendim. Tutkumun tetikleyicisi oldu her zaman. Şiire olan tutkumun ateşleyicisi bir anlamda. Hemen her ders tahtaya bir mısra yazarak o şiirin işaret ettiği anlam dünyası ile akraba kılardı bizi, kitap okuma şevkimin heyecanımın hevesimin baş mimarı olarak gördüm Taha Hocamı her zaman. Şimdilerde şahsiyetinin büyüklüğünü ve yetkinliğini daha iyi anlamış bulunuyorum. Sadık Yalsızuçanlar’ın yakın arkadaşı olan Taha Hocamın şiir birikimi karşısında hemen har zaman hayranlık duymuşumdur.
-Z/E
Şair olmak isteyen genç adaylara ne gibi tavsiyelerde bulunursunuz? Zemheri Edebiyat okurları için şiir görüşünü ve şair duruşunu ifade edecek 5 kitap ismi önerebilir misiniz?
-MUSTAFA CELEP:
Türk şiirinin yaşayan en geniş ufuklu şiirlerine sahip bir Sezai Karakoç bir İsmet Özel henüz hayattayken benim bu soruya cevap vermem haddini bilmezlik olur. Tavsiye vermek yerine varlığımızı borçlu olduğumuz belirleyici temel ilkelere daha sıkı sarılmalarını öneririm, bir şair olarak da bir okur olarak da bir insan bir beşer olarak da. Eğer şiiri ciddiye alıyorlarsa Sezai Karakoç ve İsmet Özel’in şiir üzerine yazdığı metinleri elden düşürmesinler. Bunun dışında Cemal Süreya’nın poetik metinlerini T.S.Eliot’ın edebiyat üzerine düşüncelerini içeren Denemeler ini okuyabilirler. Hüseyin Cöntürk’ün Çağının Şairi (YKY den toplu yayınlanan bütün eleştirel denemelerini) okuma listelerine alabilirler. Yine İlhan Berk’in şiir üzerine yazdığı yazılar, bunun yanında Turgut Uyar’ın Edip Cansever’in hakeza İsmet Özel’in bütün konuşmaları. Sanatta titizlik ve duruş sahibi olmak deyince biz Nuri Pakdil’i, Rasim Özdenören’i, Erdem Bayazıt’ı, Sezai Karakoç’u, İsmet Özel’i, Alaaddin Özdenören’i, Ali Haydar Haksal’ı anlıyoruz. Bu modern zamanlarda sanatta müslümanca duruş nedir’in cevabını biz bu yazarlardan öğreniyoruz. Son söyleyeceğim söz, değerlerimize sahip çıkmazsak yaşayan bir edebiyatımızın ellerimizin arasından kayacağıdır. Bu da vahim bir uygarlık sorunudur.
-Z/E :
Röportaj için okurlarımız adına teşekkür ederiz
Dinmeyenlerin dillenişi
Ölüm sonrası yas
